علوفه براى اسبان نيز كم شده بود ، هم مردان و هم اسبان گرسنه بودند . بطور كلى قريش در كار جنگ و لشگركشى مردان باتجربه‌اى نبودند و به راحتى در مقابل هر حمله ناگهانى به لرزه مىافتادند . به نظر مىرسد كه تغيير عقيده آنان زمانى شروع شد كه هوا ناگهان تغيير كرد . قرآن از كاهش درجه حرارت هوا ، باد و باران به عنوان عوامل خداوند ياد مىنمايد . ابو سفيان تصميم خود را گرفت : اى قريش ، ما در اردوى محكم و ثابتى به سر نمىبريم ، اسبان و شتران در حال تلف شدن هستند ، بنى قريظه نيز پيمان خود را با ما شكست و از آنها اخبار نااميدكننده‌اى مىشنويم . شما خشونت باد را مىبينيد كه براى ما هيچ چيز باقى نگذارده ، نه آتش ، نه ديگ غذا و نه چادرى كه روى آن حساب كنيم . آماده باشيد ، من برمىگردم . 60 پس از اين سخنان ، او بر روى شتر خود پريد و سريعا به سوى مكه روان شد . بدون آنكه توجه داشته باشد كه شتر او مىلنگد . او به وسيله افراد قبيله خود و چند قبيله صحراگرد ديگر كه بىصبر شده بودند ، همراهى شد . زمانى كه پيمان اتحاد اينچنين توهين‌آميز شكسته شد ، خالد رو به ابو سفيان كرده و گفت : « هر مرد با احساسى حال تشخيص مىدهد كه محمد ( ص ) دروغ نگفته است » . 61 زمانى كه فردا صبح مسلمين بر پشت بام‌ها رفته بودند تا از اوضاع دشمن باخبر شوند ، سرتاسر جلگه را خالى يافتند . « 1 » اما محمد ( ص ) با بنى قريظه كه مسلمانان را تا لب پرتگاه نابودى كامل پيش برده بودند چه بايد مىكرد ؟ او اجازه نداد كه سپاه براى استراحت برود ، صبح روز بعد اعلام داشت كه جبرئيل به او گفته است : محمد ( ص ) سپاه اسلام را براى رفتن به دهكده بنى قريظه آماده كن . داستان بنى قريظه را مىتوان يكى از عجيب‌ترين و تأسف‌بارترين داستان‌هاى تاريخ اوليه اسلام دانست . زمانى كه آنها ( بنى قريظه ) از

--> ( 1 ) - مؤلف از بيان جدّىترين واقعه جنگ خندق كه باعث هزيمت سپاه قريش شد چشم مىپوشد ، واقعه‌اى كه علماى بزرگ اهل سنت نيز آن را در كتاب‌هاى خويش ذكر كرده‌اند و آن كشته شدن عمرو بن عبدود پهلوان بزرگ قريش به دست على عليه السلام مىباشد و اين نبرد تن به تن به قدرى مهم بود كه پيروزى يك طرف ، مرگ و حيات اسلام را رقم مىزد . از اين‌رو وقتى على عليه السلام عازم جنگ با عمرو بن عبدود شد ( در هنگامى كه هيچ يك از مسلمانان جرأت اقدام بر اين كار را نكردند ) پيامبر اكرم فرمود : « الاسلام كلّه على الكفر كلّه » ( همهء اسلام در مقابل همه كفر قرار گرفته است ) و پس از ضربت تاريخى على عليه السلام بر عمرو و كشته شدن او پيامبر فرمود : « ضربة على يوم الخندق افضل من عبادة الثقلين » ( ضربت على در جنگ خندق از عبادت جنّ و انس با فضيلت‌تر است ) .